آیین های نوروزی

نوروز، آیینی نمادین و جشن کهن است که از قرون گذشته تا کنون تمامی نسلهای سرزمین ایران را فراتر از محدوده های قومی، مذهبی، زمانی و مکانی به یکدیگر پیوند داده است.نوروز به معنای روز نو است و این کنایتی است از آغاز یک زندگی جدید، بارش بارانهای بهاری، برآمدن شکوفه ها و برگ آوردن درختان، طولانی شدن روزها و ساعات روشنایی و این همه، گذشتگان را بر این اعتقاد راسخ کرده بود که نوروز زمان پیدایش و آفرینش جهان است.

برترین آیین های نوروزی به قرار زیر هستند:

هفت سین:

در بین ایین های نوروزی، هفت سین راز آمیزترین آداب را دارا است. در پس هر سین رمزی نهفته است. عدد "هفت" هم از دیر باز در نزد ایرانیان مقدس بوده و نشان از نامیرایی و جاودانگی و کمال دارد.

باورهای مختلفی در مورد هفت سین وجود دارد به این ترتیب که برخی آن را"سپنته" یا "هفت مقدس" تعبیر کرده اندو می گویند منظور از ان هفت مقدس همان هفت فرشته ایزدی بود و هفت سین به یمن آن هفت فرشته در سفره نوروزی گنجانده شده بود. عده ای هم معتقدند که " هفت سین" نخست "هفت شین" بوده که بعدعها تغییر یافته است. اما امروزه آنچه به عنوان سفره هفت سین از آن نام برده می شود عبارت است از: سیب، سرکه، سنجد، سمنو، سیر، سماق و سبزه که به همراه اجزای دیگری مانند قرآن مجید، آینه ، ماهی، تخم مرغ رنگ کرده، سنبل، کاسه آب، نقل و شیرینی سفره را رنگ و بوی بهاری می دهد.

  • سیب نماد زیبایی و تندرستی، برکت، نعمت و فراوانی
  • سیر نماد فراوانی و سیر بودن
  • سمنو نماد برکت و زمین
  • سنجد نماد عشق
  • سرکه نماد شکیبایی، عمر زیاد، اصالت، دارایی و پاکی محیط
  • سبزه نماد سرزندگی، رشد و تولد دوباره
  • سماق نماد معنای زندگی و طلوع خورشید است

سپند برای دور کردن چشم زخم و سنبل برای زیبایی و حیات در سفره جای میگیرد

فرآن برای تقدس بخشیدن

دیوان حافظ برای تفال زدن

نان برای برکت

آینه برای روشنایی و خلوص و نشانه جهان بی پایان و بارگاه خداوندی

ماهی برای زندگانی و روزی حلال داشتن

تخم مرغ برای مفهوم حیات

آب برای زلالیت

شیرینی برای شیرین کامی

سکه برای افزونی مال و دارایی در کنار سین های دیگر قرار می گیرند.

 

دعای تحویل سال

یا مقلب القلوب و الابصار

یا مدبر اللیل و النهار

یامحول الحول و الاحوال

حول حالنا الی احسن الحال

در لحظات آغاز سال نو ، دعای تحویل سال نوبا فرازهای نورانی فضا را معطر می کنند. علامه مجلسی در کتاب " زادالمعاد " در خصوص این دعا گزارش می کندکه در کتب غیر مشهوره روایت کرده اند که در وقت تحویل سال این دعا را بسیار بخوانید.

تحویل سال

لحظه تحویل سال، لحظه با شکوهی است که خاطره شاد آن مدتها در اذهان باقی می ماند. مردم ایران اغلب علاقه مند هستند که این لحظه را در مکان مقدسی حضور داشته باشند تا دعاها و آرزوهایشان به سبب قدسیت مکان برآورده گردد.

دید و بازدید

یکی از مراسم مهم عید ، دید و بازدید و صله ارحام است. در واقع یکی از کارکردهای اجتماعی نوروز همین گردهم آمدن و شادمانی جمعی است.

عیدی دادن

در گذشته عیدی دادن متداول تر بود زیرا عیدی کالای گرانبهایی نبود. تخم مرغ رنگی و پولهایی که در قرآن گذاشته می شداز جمله عیدیها بودند. شاید بیشترین عیدی به نوعروسان تعلق می گرفت. معمولا خانواده دامادموظف بودند تا برای نوعروسشان و خانواده آنها هدایایی ارسال کنند.

غذاهای عید:

در گذشته هر کدام از روستا و شهرها غذاهای خاص خود را می پختند. این غذاها ویژگی محلی داشتند یعنی براساس شرایط اقلیمی و زیستی به صورت غذاهای محلی در آمده بودند. اما امروزه برای شب و روز عیداغلب سبزی پلو ماهی و رشته پلو طبخ می شود.

باورها و اعتقادات

باورها و اعتقادات ایام عید گوشه ای دیگر از آداب این جشن است. در واقع  انواع شیرینیها ، غذاها و سایر رسوم برای خود معنایی داشتند که به نوعی برکت خواهی، تندرستی و نشاط از آنها استنباط می شد. مردم با باورهای خود زیبایی دیگری به این ایام می دادند.

حکایت های عامیانه:

در ایام عید که اوقات فراغت است و خانواده ها زمان بیشتری را برای باهم بودن داشتند حکایتها و مثل هایی نوروزی توسط بزرگان خانواده ها نقل می شد که بسیار شنیدنی بوده و هستند.